Tweetพฤติกรรมของคนเราแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนไม่กล้าพูด บางคนไม่กล้าไม่พูด ยิ่งกับคนแปลกหน้าและหน้าแปลกอย่างเหน่ง คนพอชอ ยิ่งไม่กล้าพูดคุยด้วย เมื่อเราไปอบรมที่มีคนจากทั่วประเทศ ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน วิทยากรกระบวนการเขาจะมีวิธีที่ทำให้เรากล้ามากขึ้น เขาเรียกว่าเกมส์ละลายพฤติกรรมครับ เกมส์ละลายพฤติกรรมเป็นเทคนิคการอบรมประเภทหนึ่ง ที่ใช้เกมส์เป็นสื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม จากที่เคยเคร่งขรึม สงวนท่าที ไม่กล้าแสดงออก มาเป็นยิ้มแย้มแจ่มใส กล้าแสดงออก ร่วมกันสร้างบรรยากาศให้ทุก ๆ คนรู้จักกัน เกิดเป็นสัมพันธภาพที่ดีต่อกันอีกด้วย คนที่เคยไปอบรมคงจะคุ้นเคยกับเกมส์ประเภทนี้ วิทยากรกระบวนการมักจะใช้เป็นกิจกรรมแรก ๆ ในการฝึกอบรม เพื่อละลายพฤติกรรมของผู้เข้าอบรมให้เปิดใจทำความรู้จักกัน ให้กล้าแสดงออก เช่น การถามชื่อ การแนะนำตัวเอง วิทยากรจะมีเทคนิคในการที่จะให้เรารู้จักกับคนอื่น ๆ ได้ไม่ยาก วิทยากรแต่ละคนก็มีเทคนิคไม่เหมือนกัน สิ่งที่วิทยากรกระบวนการจะต้องคำนึงถึงเมื่อใช้เกมส์ประกอบการฝึกอบรม อันแรกคือ อายุ ต้องสนใจอายุของผู้เข้าอบรมด้วย การให้ผู้เข้าอบรมลุก นั่งบ่อย ๆ คนที่มีอายุมากจะลำบาก อันต่อมาคือ เพศ ผู้หญิงควรมีเกมส์ที่สนุกสนาน ร้องรำทำเพลง ส่วนผู้ชายควรใช้เกมส์แบบแข่งขัน ลำดับต่อมาคือ ประสบการณ์ของผู้เข้าอบรม และเวลาในการใช้เกมส์ก่อนเข้าสู่กระบวนการอบรม ถ้ามีเวลาน้อยก็อาจใช้วิธีปรบมือแบบเหน่ง คนพอชอ ใช้เป็นประจำครับ (ฮา)
Blog Archives
เกมส์ละลายพฤติกรรม
March 22, 2010แผนชุมชน : เครื่องมือของวิทยากรกระบวนการ
March 17, 2010Tweetในหลายปีที่ผ่านมาและในหลายครั้งที่ได้ทำแผนชุมชนร่วมกับชาวบ้าน ผมแทบจะไม่เคยได้วางแผนเลยว่าจะใช้เครื่องมืออะไรในการระดมความคิดของชาวบ้าน เพื่อให้ได้แผนชุมชนที่ดีสามารถนำไปใช้อวดใครต่อใครได้ เป็นวิทยากรกระบวนการก็เป็นมาบ้างแล้ว แต่พอถึงเวลาจริง ๆ กลับไม่เคยวางแผน ไม่เคยเตรียมว่าเราจะใช้เทคนิคอย่างไรบ้าง มีแต่ปรับแก้ไขสถานการณ์ไปเรื่อย ทำทั้ง 12 หมู่บ้านเทคนิคไม่เหมือนกันเลยสักหมู่บ้าน มันอาจเป็นความเคยชินที่ทำมานาน ทำมาตลอดเลยไม่ได้เตรียมตัวอะไรเลย เครื่องมือที่วิทยากรกระบวนการอย่าง คนพอชอ ใช้ในการระดมความคิดเพื่อจัดทำแผนชุมชน มีดังนี้ครับ 1. Mind Map หรือแผนที่ความคิด หรือแผนที่แห่งจินตนาการ แล้วแต่จะเรียกครับ เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสูง แต่เรียบง่ายมาก (ซะจนไม่ค่อยได้ใช้) 2. Brainstorming การระดมสมอง ระดมความคิดเพื่อแก้ไขปัญหาที่ประสบอยู่ อันนี้ คนพอชอ ใช้บ่อยครับ 3. Six Words 6 คำถามที่นำมาถามบ่อยมาก 4. Card บัตรคำ ถ้านำมาใช้กับผู้สูงอายุ ต้องมีคนช่วยเขียน 5. SWOT เป็นเทคนิคในการวิเคราะห์หมู่บ้านของเราว่าเป็นอย่างไรบ้าง 6. AIC ส่วนมากแล้ว คนพอชอ ใช้เทคนิคนี้เป็นหลักครับ แล้วใช้ข้อ 3 ข้อ [...]
แผนชุมชน
March 16, 2010Tweetตั้งแต่เริ่มต้นปีงบประมาณมาเมื่อเดือนตุลาคม คนพอชอก็ได้จัดการกับงานประจำอย่าง การจัดเก็บข้อมูล จปฐ. ซึ่งเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ การอบรมอาสาสมัครจัดเก็บข้อมูล จปฐ. จนมาถึง การบันทึกข้อมูล การนำส่งข้อมูล ในตอนนี้ทราบมาว่าประมวลผลและสรุปออกมาเรียบร้อยแล้ว แต่ผมเหน่ง คนพอชอ ยังไม่เห็นเลย (ฮา)หลังจากจบงานประจำอย่าง จปฐ. แล้วก็มาถึงงานประจำของคนพอชออีกอย่างหนึ่ง คือการจัดทำแผนชุมชนครับ แผนชุมชนคือ กระบวนการเรียนรู้และการจัดการตนเองของคนในชุมชน พูดง่าย ๆ ตามแบบเหน่ง คนพอชอว่า แผนที่คนในชุมชนร่วมกันกำหนดอนาคตของชุมชน โดยการนำข้อมูล จปฐ. ข้อมูล กชช.2 ค ข้อมูลบัญชีครัวเรือนของชุมชน จุดแข็ง จุดอ่อนของชุมชน มาทำการวิเคราะห์ เพื่อกำหนดเป็นแผน กำหนดเป็นแนวทางในการพัฒนาชุมชน โดยใช้กระบวนการเสริมสร้างการเรียนรู้ เป็นแนวทางในการจัดกระบวนการทำแผนชุมชน ขั้นตอนในการเสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้เพื่อจัดทำแผนชุมชน มีอยู่สาม สี่ขั้นตอนนี่ล่ะครับ ขั้นตอนแรกคือ การเตรียมวิทยากรกระบวนการครับ นอกจากวิทยากรจากหน่วยงานราชการแล้วควรจะมีวิทยากรกระบวนการที่เป็นคนในชุมชนด้วย อาจจะเป็นกรรมการหมู่บ้าน ผู้นำตามกฏหมาย ผู้นำอื่น ๆ หรือข้าราชการเกษียณก็ได้ครับ ขอให้ชาวบ้านศรัทธาและเข้าใจการดำเนินงานของชุมชนครับ ต่อมาเป็นขั้นตอนที่สองคือ การจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล ข้อมูลนี่ผมหมายถึง ข้อมูล จปฐ. [...]
วิทยากรกระบวนการ
February 16, 2010Tweetถ้าจะไม่พาดพิงถึงวิทยากรกระบวนการบ้างหลังจากที่นำเสนอเจ้าพัฒน์รุ่น8ไปตั้งสองตอนแล้ว ก็จะดูยังไง ยังไงอยู่ (นั่นนะซิ…ยังไง) ผมเลยนำเรื่องราวของเพื่อน ๆ วิทยากรกระบวนการ รุ่นที่ 4 มาฝากพ่อ แม่ พี่ น้อง แฟน ๆ ของ nengnengneng ที่มีอยู่คนเดียวคือเหน่งเองซะหน่อย วิทยากรกระบวนการมันมีความเกี่ยวข้องกับงานพัฒนาชุมชนมากสักหน่อย อย่างการจัดอบรมแต่ละที เราต้องมีทีมวิทยากรกระบวนการ มานำผู้เข้าร่วมอบรมทำกิจกรรม เพื่อเป็นการเตรียมตัว เตรียมความพร้อม ของผู้เข้ารับการอบรม อย่างการตบมือ (ที่ผมเหน่งชอบพาเขาทำ) หรือการเล่นเกมส์อะไรสักอย่าง ถ้าเป็นการสอนเด็กนักเรียนของคุณครู ขั้นตอนนี้จะเป็นการกระตุ้นให้คนเรียนสนใจอยากรู้ครับ หลักสูตรระยะสั้น ๆ พวกนี้ คนทำงานด้านพัฒนาชุมชนควรจะสมัครไปอบรมอย่างยิ่ง เพราะมันได้ใช้งานจริง ๆ nengnengneng ได้พิสูจน์มาแล้ว เวลาในการอบรม 5 วันครับ กำลังพอเหมาะ พอดี ไม่มาก ไม่น้อย เกินไป พี่เหน่งไปอบรมมาเป็นรุ่นที่ 4 ครับ เพื่อนร่วมรุ่นส่วนมากจะเป็นพัฒนาชุมชนครับ ทั้งเจ้าหน้าที่ เจ้าพนักงาน นักพัฒน์ มีบ้างที่เป็นปลัด เจ้าหน้าที่วิเคราะห์ฯ [...]