เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมเร่ร่อนเป็นบักหำน้อยตุหรัดตุเหร่มาอาศัยหลับนอนอยู่ที่สำนักงานกลางโคก อบต.โคกกลาง ด้วยความที่เคยพักอาศัยอยู่ในเมือง ถึงจะไม่ใช่เมืองที่ใหญ่โตนัก แต่ก็ไม่ค่อยได้มีโอกาสสัมผัสกับธรรมชาติรอบตัวนัก ตื่นขึ้นมาก็รีบจัดการเรื่องครอบครัว และต้องรีบเดินทางไปทำงาน (ใช้เวลาเดินทางนานมาก) พอได้มาพักอยู่สำนักงาน ตื่นขึ้นมาไม่ต้องเร่งรีบอะไรมากนัก มันทำให้ผมได้มีโอกาสชื่นชมกับธรรมชาติรอบ ๆ ตัวอย่างรื่นรมย์ ในสายตาของคนที่เคยใช้ชีวิตอยู่บ้านนอกมาก่อน ผมมองว่าตำบลโคกกลางมีความอุดมสมบูรณ์ดีอยู่ครับ น้ำท่าก็พอมีในหน้านาพอให้ได้ประกอบอาชีพหลักอย่างทำนาได้ดีกว่าหลาย ๆ อำเภอในจังหวัด พอถึงหน้าแล้งอย่างตอนนี้ ถ้าหากว่าไม่มีใครดันทุรังทำนาปรังคงพอประทังไปได้ แต่ระบบสังคมชาวบ้านของที่นี่ เขาไม่ยอมให้มีคนมาทำนาปรังหรอกครับ ถ้าสมาชิกในหมู่บ้านทำนาปรังโดยใช้น้ำจากแหล่งน้ำสาธารณของหมู่บ้าน ชาวบ้านคนอื่น ๆ เขาจะได้ใช้น้ำจากแหล่งเดียวกันเพื่อใช้ทำอย่างอื่นมั้ย ตลอดหน้าแล้งที่คาดว่าจะยาวนานในปีนี้ และเท่าที่ผมเห็น ชาวบ้านที่นี่ไม่นิยมทำนาปรังกันครับ ถึงแม้จะมีแหล่งน้ำของตัวเองอย่างสระน้ำ หรือบ่อบาดาล เขานิยมทำสวนมากกว่าครับ โดยใช้แปลงนานั่นล่ะครับปลูกพืชอย่างอื่นที่อายุการเก็บเกี่ยวพอเหมาะ พอดีกับฤดูการทำนาครั้งต่อไป อาหารการกินจากแหล่งอาหารตามธรรมชาติที่ชาวบ้านได้อาศัยเป็นอาหารที่มีอยู่มากมาย ไม่ว่าจะเป็น ปลา จากแหล่งน้ำธรรมชาติของแต่ละหมู่บ้าน เห็ด ผักพื้นบ้าน หรืออาหารชั้นสูงอย่างไข่มดแดง จั๊กจั่น แม้กระทั่งไก่ป่าก็มี ผมกลัวว่าชาวบ้านจะขยันมากเกินไป ขยันไปหาอาหารธรรมชาติมาขาย ถ้าแต่ละครัวเรือนไปหามาแค่พอกินในครัวเรือนของตัวเอง มันไม่หมดหรอกครับ แต่ถ้าไปหาเพื่อขายอีกไม่นานก็หมด
Monthly Archives: March 2010
อาหาร ชาวบ้าน ธรรมชาติ และผม
March 29, 2010ศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน
March 27, 2010วิทยาลัยบริหารธุรกิจและการท่องเที่ยวอุดรธานี ได้นำโครงการศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชนมาลงพื้นที่ตำบลโคกกลาง ที่ผมทำงานอยู่ โครงการนี้ทางวิทยาลัยบริหารธุรกิจและการท่องเที่ยวอุดรธานีมีภารกิจอยู่สามอย่างที่จะทำในวันที่ 24 – 31 มีนาคม นี้ ภารกิจแรกคือ อบรมช่างประจำศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน จำนวน 5 คนให้มีความรู้ทางด้าน ช่างยนต์ ช่างไฟฟ้า ช่างอิเล็กทรอนิกส์ (คนละอย่างนะครับไม่ใช่คนเดียวทำได้ทุกอย่าง) เพื่อจะได้ปฏิบัติงานซ่อม บริการชาวบ้านต่อไป ภารกิจที่สองคือ อบรมอาชีพให้กลับกลุ่มแม่บ้านและผู้สนใจทั่วไป อันนี้เป็นการอบรมทำขนมไทยหลายประเภทคือ ข้าวเหนียวมูลและขนมสังขยาหน้าต่าง ๆ ขนมถั่วแปบ ขนมเทียนถ้วย วุ้น ขนมชั้น เป็นต้น รวมทั้ง การต่อยอดผลิตภัณฑ์ชุมชน มีอาจารย์จากทางวิทยาลัยฯมาสอนวิธีออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้กับกลุ่มดอกไม้ประดิษฐ์ บ้านโคกโฮงด้วย ภารกิจที่สามคือ การพัฒนาสุขอนามัยพื้นฐาน ให้กับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่อยู่ในสังกัด อบต. เช่นสร้างห้องน้ำเพิ่ม ซ่อมแซมอุปกรณ์ของเด็กเล่น ซ่อมแซมอาคารที่ผุพัง เป็นต้น ในการนี้มีชาวบ้านที่มีความสนใจมาร่วมอบรมการทำขนมประเภทต่าง ๆ และอบรมการเป็นช่างซ่อมพอสมควร คำว่าพอสมควรคือมีไม่มากเท่าไรตามสายตาของผม พอครบสิบคนอาจารย์เขาก็สอนกันแล้วครับ เสร็จแล้วทางวิทยาลัยบริหารธุรกิจและการท่องเที่ยวอุดรธานี จะมอบเครื่องไม้เครื่องมือในการซ่อมแซมไฟฟ้า เครื่องยนต์ และอิเล็กฯให้กับทาง อบต.เพื่อใช้ในสศูนย์ซ่อมสร้างฯต่อไป
เกมละลายพฤติกรรม : อุ่นเครื่อง
March 26, 2010ผมตั้งใจเขียนให้มันแตกต่างจากคราวที่แล้ว เกมส์ กับ เกม มันมีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร ถ้าเขียนตามภาษาอังกฤษจะเขียนแบบที่สอง แต่สมัยนี้วัยรุ่นเอามันไว้ก่อนเลยเขียนแบบที่หนึ่ง (เป็นความคิดเห็นส่วนตัวครับ…ไม่รู้ว่าผิดหรือไม่ผิด) อย่างที่บอกไปว่าเกมละลายพฤติกรรมส่วนมากจะใช้ในการเริ่มการอบรม หรือการอบรมที่มีหลายหัวข้อ เราสามารถใช้เกมละลายพฤติกรรมไปใช้ประกอบการอบรมได้ เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมของผู้เข้าอบรม และเป็นการสร้างบรรยากาศ กระตุ้นให้เกิดการอยากเรียนรู้ โดยการใช้เวลาสั้น ๆ ประมาณ 5 – 10 นาที เกมละลายพฤติกรรมอีกแบบหนึ่งใช้ในการแนะนำให้ผู้เข้าอบรมรู้จักกัน แต่ในที่นี้จะขอพูดเฉพาะแบบอุ่นเครื่องที่ เหน่ง คนพอชอ ใช้บ่อย ๆ ครับ การอุ่นเครื่องด้วยการทดสอบความพร้อม โดยวิทยากรนำผู้เข้าอบรมทำอะไรบางอย่างพร้อม ๆ กัน เท่าที่เหน่ง คนพอชอ เคยเห็นมีการปรบมือเป็นจังหวะ หรือการปรบมือแบบอื่น ๆ ที่วิทยากรออกแบบหรือคิดมา แล้วเอ่ยชื่อองค์กรหรือคำ ๆ หนึ่งเพื่อเป็นการปลุกจิตสำนึก เช่น ปรบมือ 1 2 3 แล้วเอ่ยคำว่า สู้ เป็นต้น การอุ่นเครื่องด้วยการทักทาย เป็นการกล่าวทักทายกับผู้เข้าอบรม ด้วยการถามสารทุกข์สุขดิบ ถามข่าวที่เกิดขึ้น (ในท้องถิ่นนั้น ๆ) [...]
ม.1 อุดรพิทย์
March 24, 2010เสร็จจากการสอบไล่เมื่อตอนต้นเดือน(มีนาคม) นักเรียน ป.6 และผู้ปกครองต่างพากันเตรียมความพร้อมเพื่อศึกษาต่อในระดับ ม.1 ในโรงเรียนที่มีชื่อเสียงของจังหวัด(แต่ละจังหวัด)ที่อุดรธานีก็ไม่ต่างจากที่อื่น ๆ หรอกครับ ผมเดาเอาเองว่าโรงเรียนในฝันของนักเรียนและผู้ปกครองนั้นมีโรงเรียนอุดรพิทย์รวมอยู่ด้วย อุดรพิทย์รับนักเรียน ม.1 ในปีการศึกษา 2553 จำนวน 440 คน แยกเป็น รับนักเรียนในเขตพื้นที่บริการ จำนวน 220 คน (ในเขตพื้นที่บริการ หมายถึง นักเรียนที่มีทะเบียนบ้านอยู่ในเขตเทศบาลนครอุดรธานี และต้องอาศัยอยู่กับพ่อ แม่ หรือปู่ ย่า ตา ยาย อย่างน้อย 2 ปี) ในจำนวน 220 คนนี้ แยกเป็น สอบคัดเลือก 154 คน จับสลาก 66 คน อีกประเภทหนึ่งคือ รับนักเรียนสอบคัดเลือก(ทั่วไป) จำนวน 220 คน โดยแยกเป็น สอบคัดเลือก 176 คน ความสามารถพิเศษทางศิลป ดนตรี 22 [...]
เกมส์ละลายพฤติกรรม
March 22, 2010พฤติกรรมของคนเราแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนไม่กล้าพูด บางคนไม่กล้าไม่พูด ยิ่งกับคนแปลกหน้าและหน้าแปลกอย่างเหน่ง คนพอชอ ยิ่งไม่กล้าพูดคุยด้วย เมื่อเราไปอบรมที่มีคนจากทั่วประเทศ ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน วิทยากรกระบวนการเขาจะมีวิธีที่ทำให้เรากล้ามากขึ้น เขาเรียกว่าเกมส์ละลายพฤติกรรมครับ เกมส์ละลายพฤติกรรมเป็นเทคนิคการอบรมประเภทหนึ่ง ที่ใช้เกมส์เป็นสื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม จากที่เคยเคร่งขรึม สงวนท่าที ไม่กล้าแสดงออก มาเป็นยิ้มแย้มแจ่มใส กล้าแสดงออก ร่วมกันสร้างบรรยากาศให้ทุก ๆ คนรู้จักกัน เกิดเป็นสัมพันธภาพที่ดีต่อกันอีกด้วย คนที่เคยไปอบรมคงจะคุ้นเคยกับเกมส์ประเภทนี้ วิทยากรกระบวนการมักจะใช้เป็นกิจกรรมแรก ๆ ในการฝึกอบรม เพื่อละลายพฤติกรรมของผู้เข้าอบรมให้เปิดใจทำความรู้จักกัน ให้กล้าแสดงออก เช่น การถามชื่อ การแนะนำตัวเอง วิทยากรจะมีเทคนิคในการที่จะให้เรารู้จักกับคนอื่น ๆ ได้ไม่ยาก วิทยากรแต่ละคนก็มีเทคนิคไม่เหมือนกัน สิ่งที่วิทยากรกระบวนการจะต้องคำนึงถึงเมื่อใช้เกมส์ประกอบการฝึกอบรม อันแรกคือ อายุ ต้องสนใจอายุของผู้เข้าอบรมด้วย การให้ผู้เข้าอบรมลุก นั่งบ่อย ๆ คนที่มีอายุมากจะลำบาก อันต่อมาคือ เพศ ผู้หญิงควรมีเกมส์ที่สนุกสนาน ร้องรำทำเพลง ส่วนผู้ชายควรใช้เกมส์แบบแข่งขัน ลำดับต่อมาคือ ประสบการณ์ของผู้เข้าอบรม และเวลาในการใช้เกมส์ก่อนเข้าสู่กระบวนการอบรม ถ้ามีเวลาน้อยก็อาจใช้วิธีปรบมือแบบเหน่ง คนพอชอ ใช้เป็นประจำครับ (ฮา)