Monthly Archives: March 2010

อาหาร ชาวบ้าน ธรรมชาติ และผม

March 29, 2010

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา  ผมเร่ร่อนเป็นบักหำน้อยตุหรัดตุเหร่มาอาศัยหลับนอนอยู่ที่สำนักงานกลางโคก  อบต.โคกกลาง  ด้วยความที่เคยพักอาศัยอยู่ในเมือง  ถึงจะไม่ใช่เมืองที่ใหญ่โตนัก  แต่ก็ไม่ค่อยได้มีโอกาสสัมผัสกับธรรมชาติรอบตัวนัก  ตื่นขึ้นมาก็รีบจัดการเรื่องครอบครัว  และต้องรีบเดินทางไปทำงาน (ใช้เวลาเดินทางนานมาก) พอได้มาพักอยู่สำนักงาน  ตื่นขึ้นมาไม่ต้องเร่งรีบอะไรมากนัก  มันทำให้ผมได้มีโอกาสชื่นชมกับธรรมชาติรอบ ๆ ตัวอย่างรื่นรมย์ ในสายตาของคนที่เคยใช้ชีวิตอยู่บ้านนอกมาก่อน  ผมมองว่าตำบลโคกกลางมีความอุดมสมบูรณ์ดีอยู่ครับ  น้ำท่าก็พอมีในหน้านาพอให้ได้ประกอบอาชีพหลักอย่างทำนาได้ดีกว่าหลาย ๆ อำเภอในจังหวัด  พอถึงหน้าแล้งอย่างตอนนี้  ถ้าหากว่าไม่มีใครดันทุรังทำนาปรังคงพอประทังไปได้  แต่ระบบสังคมชาวบ้านของที่นี่  เขาไม่ยอมให้มีคนมาทำนาปรังหรอกครับ  ถ้าสมาชิกในหมู่บ้านทำนาปรังโดยใช้น้ำจากแหล่งน้ำสาธารณของหมู่บ้าน  ชาวบ้านคนอื่น ๆ เขาจะได้ใช้น้ำจากแหล่งเดียวกันเพื่อใช้ทำอย่างอื่นมั้ย  ตลอดหน้าแล้งที่คาดว่าจะยาวนานในปีนี้  และเท่าที่ผมเห็น  ชาวบ้านที่นี่ไม่นิยมทำนาปรังกันครับ  ถึงแม้จะมีแหล่งน้ำของตัวเองอย่างสระน้ำ  หรือบ่อบาดาล  เขานิยมทำสวนมากกว่าครับ  โดยใช้แปลงนานั่นล่ะครับปลูกพืชอย่างอื่นที่อายุการเก็บเกี่ยวพอเหมาะ  พอดีกับฤดูการทำนาครั้งต่อไป อาหารการกินจากแหล่งอาหารตามธรรมชาติที่ชาวบ้านได้อาศัยเป็นอาหารที่มีอยู่มากมาย  ไม่ว่าจะเป็น  ปลา  จากแหล่งน้ำธรรมชาติของแต่ละหมู่บ้าน  เห็ด  ผักพื้นบ้าน  หรืออาหารชั้นสูงอย่างไข่มดแดง  จั๊กจั่น  แม้กระทั่งไก่ป่าก็มี  ผมกลัวว่าชาวบ้านจะขยันมากเกินไป  ขยันไปหาอาหารธรรมชาติมาขาย  ถ้าแต่ละครัวเรือนไปหามาแค่พอกินในครัวเรือนของตัวเอง  มันไม่หมดหรอกครับ  แต่ถ้าไปหาเพื่อขายอีกไม่นานก็หมด

ศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน

March 27, 2010

วิทยาลัยบริหารธุรกิจและการท่องเที่ยวอุดรธานี  ได้นำโครงการศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชนมาลงพื้นที่ตำบลโคกกลาง  ที่ผมทำงานอยู่  โครงการนี้ทางวิทยาลัยบริหารธุรกิจและการท่องเที่ยวอุดรธานีมีภารกิจอยู่สามอย่างที่จะทำในวันที่  24 – 31 มีนาคม  นี้ ภารกิจแรกคือ  อบรมช่างประจำศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน จำนวน  5  คนให้มีความรู้ทางด้าน  ช่างยนต์  ช่างไฟฟ้า  ช่างอิเล็กทรอนิกส์ (คนละอย่างนะครับไม่ใช่คนเดียวทำได้ทุกอย่าง) เพื่อจะได้ปฏิบัติงานซ่อม  บริการชาวบ้านต่อไป ภารกิจที่สองคือ  อบรมอาชีพให้กลับกลุ่มแม่บ้านและผู้สนใจทั่วไป อันนี้เป็นการอบรมทำขนมไทยหลายประเภทคือ  ข้าวเหนียวมูลและขนมสังขยาหน้าต่าง ๆ  ขนมถั่วแปบ  ขนมเทียนถ้วย  วุ้น  ขนมชั้น  เป็นต้น  รวมทั้ง  การต่อยอดผลิตภัณฑ์ชุมชน มีอาจารย์จากทางวิทยาลัยฯมาสอนวิธีออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้กับกลุ่มดอกไม้ประดิษฐ์  บ้านโคกโฮงด้วย ภารกิจที่สามคือ  การพัฒนาสุขอนามัยพื้นฐาน ให้กับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่อยู่ในสังกัด  อบต.  เช่นสร้างห้องน้ำเพิ่ม  ซ่อมแซมอุปกรณ์ของเด็กเล่น  ซ่อมแซมอาคารที่ผุพัง  เป็นต้น  ในการนี้มีชาวบ้านที่มีความสนใจมาร่วมอบรมการทำขนมประเภทต่าง ๆ และอบรมการเป็นช่างซ่อมพอสมควร  คำว่าพอสมควรคือมีไม่มากเท่าไรตามสายตาของผม  พอครบสิบคนอาจารย์เขาก็สอนกันแล้วครับ เสร็จแล้วทางวิทยาลัยบริหารธุรกิจและการท่องเที่ยวอุดรธานี  จะมอบเครื่องไม้เครื่องมือในการซ่อมแซมไฟฟ้า  เครื่องยนต์  และอิเล็กฯให้กับทาง  อบต.เพื่อใช้ในสศูนย์ซ่อมสร้างฯต่อไป

เกมละลายพฤติกรรม : อุ่นเครื่อง

March 26, 2010

ผมตั้งใจเขียนให้มันแตกต่างจากคราวที่แล้ว เกมส์ กับ เกม มันมีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร  ถ้าเขียนตามภาษาอังกฤษจะเขียนแบบที่สอง  แต่สมัยนี้วัยรุ่นเอามันไว้ก่อนเลยเขียนแบบที่หนึ่ง (เป็นความคิดเห็นส่วนตัวครับ…ไม่รู้ว่าผิดหรือไม่ผิด) อย่างที่บอกไปว่าเกมละลายพฤติกรรมส่วนมากจะใช้ในการเริ่มการอบรม  หรือการอบรมที่มีหลายหัวข้อ  เราสามารถใช้เกมละลายพฤติกรรมไปใช้ประกอบการอบรมได้  เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมของผู้เข้าอบรม  และเป็นการสร้างบรรยากาศ  กระตุ้นให้เกิดการอยากเรียนรู้  โดยการใช้เวลาสั้น ๆ ประมาณ  5 – 10  นาที  เกมละลายพฤติกรรมอีกแบบหนึ่งใช้ในการแนะนำให้ผู้เข้าอบรมรู้จักกัน  แต่ในที่นี้จะขอพูดเฉพาะแบบอุ่นเครื่องที่ เหน่ง คนพอชอ ใช้บ่อย ๆ ครับ การอุ่นเครื่องด้วยการทดสอบความพร้อม โดยวิทยากรนำผู้เข้าอบรมทำอะไรบางอย่างพร้อม ๆ กัน  เท่าที่เหน่ง คนพอชอ เคยเห็นมีการปรบมือเป็นจังหวะ  หรือการปรบมือแบบอื่น ๆ ที่วิทยากรออกแบบหรือคิดมา  แล้วเอ่ยชื่อองค์กรหรือคำ ๆ หนึ่งเพื่อเป็นการปลุกจิตสำนึก  เช่น  ปรบมือ  1  2  3  แล้วเอ่ยคำว่า  สู้  เป็นต้น การอุ่นเครื่องด้วยการทักทาย เป็นการกล่าวทักทายกับผู้เข้าอบรม  ด้วยการถามสารทุกข์สุขดิบ  ถามข่าวที่เกิดขึ้น (ในท้องถิ่นนั้น ๆ) [...]

ม.1 อุดรพิทย์

March 24, 2010

เสร็จจากการสอบไล่เมื่อตอนต้นเดือน(มีนาคม)  นักเรียน ป.6  และผู้ปกครองต่างพากันเตรียมความพร้อมเพื่อศึกษาต่อในระดับ ม.1  ในโรงเรียนที่มีชื่อเสียงของจังหวัด(แต่ละจังหวัด)ที่อุดรธานีก็ไม่ต่างจากที่อื่น ๆ หรอกครับ  ผมเดาเอาเองว่าโรงเรียนในฝันของนักเรียนและผู้ปกครองนั้นมีโรงเรียนอุดรพิทย์รวมอยู่ด้วย อุดรพิทย์รับนักเรียน ม.1 ในปีการศึกษา 2553 จำนวน 440 คน  แยกเป็น  รับนักเรียนในเขตพื้นที่บริการ  จำนวน  220  คน (ในเขตพื้นที่บริการ  หมายถึง  นักเรียนที่มีทะเบียนบ้านอยู่ในเขตเทศบาลนครอุดรธานี  และต้องอาศัยอยู่กับพ่อ  แม่  หรือปู่  ย่า  ตา  ยาย  อย่างน้อย  2  ปี) ในจำนวน 220  คนนี้  แยกเป็น สอบคัดเลือก 154 คน  จับสลาก 66 คน อีกประเภทหนึ่งคือ  รับนักเรียนสอบคัดเลือก(ทั่วไป) จำนวน 220 คน โดยแยกเป็น  สอบคัดเลือก 176 คน  ความสามารถพิเศษทางศิลป ดนตรี 22 [...]

เกมส์ละลายพฤติกรรม

March 22, 2010

พฤติกรรมของคนเราแต่ละคนไม่เหมือนกัน  บางคนไม่กล้าพูด  บางคนไม่กล้าไม่พูด  ยิ่งกับคนแปลกหน้าและหน้าแปลกอย่างเหน่ง คนพอชอ  ยิ่งไม่กล้าพูดคุยด้วย  เมื่อเราไปอบรมที่มีคนจากทั่วประเทศ  ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน  วิทยากรกระบวนการเขาจะมีวิธีที่ทำให้เรากล้ามากขึ้น  เขาเรียกว่าเกมส์ละลายพฤติกรรมครับ เกมส์ละลายพฤติกรรมเป็นเทคนิคการอบรมประเภทหนึ่ง  ที่ใช้เกมส์เป็นสื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน  ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม  จากที่เคยเคร่งขรึม  สงวนท่าที  ไม่กล้าแสดงออก  มาเป็นยิ้มแย้มแจ่มใส  กล้าแสดงออก  ร่วมกันสร้างบรรยากาศให้ทุก ๆ คนรู้จักกัน  เกิดเป็นสัมพันธภาพที่ดีต่อกันอีกด้วย คนที่เคยไปอบรมคงจะคุ้นเคยกับเกมส์ประเภทนี้  วิทยากรกระบวนการมักจะใช้เป็นกิจกรรมแรก ๆ ในการฝึกอบรม  เพื่อละลายพฤติกรรมของผู้เข้าอบรมให้เปิดใจทำความรู้จักกัน  ให้กล้าแสดงออก  เช่น  การถามชื่อ  การแนะนำตัวเอง  วิทยากรจะมีเทคนิคในการที่จะให้เรารู้จักกับคนอื่น ๆ ได้ไม่ยาก  วิทยากรแต่ละคนก็มีเทคนิคไม่เหมือนกัน สิ่งที่วิทยากรกระบวนการจะต้องคำนึงถึงเมื่อใช้เกมส์ประกอบการฝึกอบรม  อันแรกคือ  อายุ ต้องสนใจอายุของผู้เข้าอบรมด้วย  การให้ผู้เข้าอบรมลุก นั่งบ่อย ๆ คนที่มีอายุมากจะลำบาก  อันต่อมาคือ เพศ ผู้หญิงควรมีเกมส์ที่สนุกสนาน  ร้องรำทำเพลง  ส่วนผู้ชายควรใช้เกมส์แบบแข่งขัน  ลำดับต่อมาคือ ประสบการณ์ของผู้เข้าอบรม  และเวลาในการใช้เกมส์ก่อนเข้าสู่กระบวนการอบรม  ถ้ามีเวลาน้อยก็อาจใช้วิธีปรบมือแบบเหน่ง คนพอชอ ใช้เป็นประจำครับ (ฮา)