แผนชุมชน : เครื่องมือของวิทยากรกระบวนการ

ในหลายปีที่ผ่านมาและในหลายครั้งที่ได้ทำแผนชุมชนร่วมกับชาวบ้าน  ผมแทบจะไม่เคยได้วางแผนเลยว่าจะใช้เครื่องมืออะไรในการระดมความคิดของชาวบ้าน  เพื่อให้ได้แผนชุมชนที่ดีสามารถนำไปใช้อวดใครต่อใครได้  เป็นวิทยากรกระบวนการก็เป็นมาบ้างแล้ว  แต่พอถึงเวลาจริง ๆ กลับไม่เคยวางแผน  ไม่เคยเตรียมว่าเราจะใช้เทคนิคอย่างไรบ้าง  มีแต่ปรับแก้ไขสถานการณ์ไปเรื่อย  ทำทั้ง  12  หมู่บ้านเทคนิคไม่เหมือนกันเลยสักหมู่บ้าน  มันอาจเป็นความเคยชินที่ทำมานาน  ทำมาตลอดเลยไม่ได้เตรียมตัวอะไรเลย

neng4 300x179 แผนชุมชน : เครื่องมือของวิทยากรกระบวนการ

ทบทวนอดีต เข้าใจปัจจุบัน วางแผนสู่อนาคต

เครื่องมือที่วิทยากรกระบวนการอย่าง คนพอชอ ใช้ในการระดมความคิดเพื่อจัดทำแผนชุมชน  มีดังนี้ครับ

1.  Mind Map  หรือแผนที่ความคิด  หรือแผนที่แห่งจินตนาการ แล้วแต่จะเรียกครับ  เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสูง  แต่เรียบง่ายมาก (ซะจนไม่ค่อยได้ใช้)

2.  Brainstorming  การระดมสมอง  ระดมความคิดเพื่อแก้ไขปัญหาที่ประสบอยู่  อันนี้ คนพอชอ ใช้บ่อยครับ

3.  Six Words 6  คำถามที่นำมาถามบ่อยมาก

4.  Card  บัตรคำ ถ้านำมาใช้กับผู้สูงอายุ  ต้องมีคนช่วยเขียน

5.  SWOT  เป็นเทคนิคในการวิเคราะห์หมู่บ้านของเราว่าเป็นอย่างไรบ้าง

6.  AIC  ส่วนมากแล้ว คนพอชอ ใช้เทคนิคนี้เป็นหลักครับ  แล้วใช้ข้อ  3  ข้อ  4  ข้อ  5  มาใช้ประกอบกัน

ความจริงเครื่องมือของวิทยากรกระบวนการในการจัดทำแผนชุมชนมีมากกว่านี้นะครับ  ที่ยกตัวอย่างมาให้ดูนี้เป็นเครื่องมือที่ใช้บ่อยมาก  แต่บางครั้ง  บางปีไม่ได้ใช้เลยก็มี (จะใได้ใช้อย่างไรล่ะครับให้เวลาผมไม่ถึงชั่วโมง)

ไม่ว่าจะใช้เทคนิคอะไร  แบบไหน  มันก็เป็นการระดมความคิดของชาวบ้านให้ร่วมคิด  ร่วมทำ  เพื่อชุมชน  เพื่อหมู่บ้านของพวกเขาเอง  มันดีทั้งนั้นครับ

บทความอื่นที่เกี่ยวข้อง

Tags: , , , ,

4 Responses to แผนชุมชน : เครื่องมือของวิทยากรกระบวนการ

  1. เย้ๆ…ไ้ด้อ่านบล็อกแล้ว… ยิง link ให้ใหม่แล้วเ่ช่นกันครับ ส่วนแผนชุมชนนี่แนวทางแหล่มๆ ครับ หุหุ

  2. ขอบคุณคุณหมอครับ แนวทางแผนชุมชนหลายอย่างได้มาจากหมออนามัยเหมือนกันครับ

  3. มีเพื่อนแนะนำมา เลยมาเที่ยวหา ว่างก็แอดเมลล์ชมรมฯไว้คุยกันนะครับ

  4. nengneng says:

    ขอบคุณครับคุณชัช…อยากบอกว่าติดตามงานของคุณชัชอยู่เหมือนกันครับ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>